Çdo shkak ka pasojën e tij
Asgjë nuk ndodh plotësisht e shkëputur nga ajo që ka ndodhur më parë. Çdo veprim, mendim ose zgjedhje vendos në lëvizje një proces që, herët ose vonë, prodhon një rezultat.
Ky është thelbi i parimit të shkakut dhe pasojës.
Në filozofinë hermetike, ky parim na kujton se çdo pasojë ka një shkak dhe çdo shkak krijon një pasojë. Edhe kur nuk arrijmë ta kuptojmë menjëherë origjinën e një situate, kjo nuk do të thotë se ajo është shfaqur pa asnjë lidhje me proceset e mëparshme.
Megjithatë, ky parim nuk duhet kuptuar si një mënyrë për të fajësuar veten ose të tjerët për çdo vështirësi. Jeta ndikohet nga shumë faktorë, përfshirë mjedisin, rrethanat, njerëzit e tjerë dhe ngjarjet që nuk varen plotësisht nga ne.
Vlera e këtij parimi qëndron te përgjegjësia që marrim për pjesën që mund të ndikojmë.

Mendimet krijojnë drejtim
Çdo veprim fillon nga një mendim, një ndjesi ose një qëllim.
Kur një mendim përsëritet vazhdimisht, ai mund të ndikojë në mënyrën si e shohim realitetin. Më pas ndikon në zgjedhjet tona dhe në mënyrën si reagojmë ndaj njerëzve dhe situatave.
Nëse mendojmë vazhdimisht se nuk jemi të aftë, mund të shmangim mundësitë që do të na ndihmonin të zhvilloheshim. Nëse ushqejmë bindjen se çdo sfidë është një mundësi për të mësuar, mund të veprojmë me më shumë durim dhe qartësi.
Kjo nuk do të thotë se një mendim i vetëm ndryshon menjëherë jetën. Ndryshimi lind kur mendimi kthehet në qëndrim dhe qëndrimi shndërrohet në veprim të përsëritur.
Zgjedhjet e vogla krijojnë rezultate të mëdha
Shpesh presim që ndryshimet e mëdha të vijnë nga një vendim i vetëm. Në realitet, shumë pasoja formohen nga zgjedhje të vogla që përsëriten çdo ditë.
Mënyra si përdorim kohën, njerëzit që lejojmë pranë vetes, informacioni që konsumojmë dhe mënyra si kujdesemi për trupin dhe mendjen krijojnë një drejtim.
Një zgjedhje e vogël mund të duket e parëndësishme. Por kur ajo përsëritet për javë, muaj ose vite, mund të ndërtojë një realitet krejtësisht të ndryshëm.
Një zakon është një shkak që prodhon pasoja të vazhdueshme.
Pasoja si mundësi për të kuptuar shkakun
Kur përballemi me një rezultat që nuk na pëlqen, reagimi i parë mund të jetë zhgënjimi. Por pasoja mund të shihet edhe si informacion.
Ajo mund të na tregojë se diçka në mënyrën tonë të të menduarit, vepruarit ose zgjedhurit ka nevojë për rishikim.
Në vend që të pyesim vetëm:
“Pse po më ndodh kjo?”
Mund të pyesim:
“Çfarë procesi më solli deri këtu?”
“Cilën zgjedhje mund ta ndryshoj?”
“Çfarë mund të mësoj nga kjo përvojë?”
Këto pyetje nuk e ndryshojnë të kaluarën, por mund të ndryshojnë shkakun që po krijojmë në të tashmen.
Nga reagimi te krijimi i vetëdijshëm
Një pjesë e madhe e jetës mund të kalojë duke reaguar automatikisht. Dikush na kritikon dhe ne përgjigjemi me zemërim. Diçka nuk shkon sipas planit dhe ne humbasim besimin. Një frikë shfaqet dhe ne tërhiqemi.
Kur bëhemi më të vetëdijshëm, krijojmë një hapësirë mes ngjarjes dhe reagimit.
Në atë hapësirë lind zgjedhja.
Nuk mund të kontrollojmë çdo ngjarje, por mund të punojmë me mënyrën si përgjigjemi. Dhe përgjigjja jonë bëhet shkaku i përvojës së ardhshme.
Një praktikë e thjeshtë reflektimi
Në fund të ditës, ndalo për disa minuta dhe pyet veten:
Çfarë mendimesh ushqeva sot?
Cilat veprime më afruan me atë që dua të krijoj?
Cilat reagime dua t’i ndryshoj?
Cilin shkak të ri mund të vendos në lëvizje nesër?
Parimi i shkakut dhe pasojës nuk na kërkon të jetojmë me frikën se çdo gabim do të ndëshkohet. Ai na fton të jetojmë me më shumë vetëdije.
Çdo moment mund të jetë fillimi i një shkaku të ri.
Dhe një shkak i ri mund të krijojë një drejtim të ri.
